Skansen w Kolbuszowej, czyli w krainie Lasowiaków i Rzeszowiaków

Uzmysłowiłam sobie, że trochę zaniedbałam południowe rejony Polski, więc wybrałam się tam na wycieczkę. Tym razem zawitałam do Kolbuszowej, a konkretnie do znajdującego się tu skansenu. Skansen jest dość duży, więc zwiedzanie zajęło trochę czasu. Zgromadzone eksponaty prezentują kulturę Lasowiaków i Rzeszowiaków.

Skansen w Kolbuszowej – kim są Lasowiacy?

Nie będę wymyślać, tylko zacytuję informacje ze strony skansenu: „To grupa etniczna zamieszkująca tereny południowo-wschodniej Polski, północnej części Kotliny Sandomierskiej, w widłach Wisły i Sanu. Był to obszar dawnej Puszczy Sandomierskiej. Dzisiaj stanowią go powiaty: Leżański, niżański, stalowowolski, tarnobrzeski, kolbuszowski, mielecki oraz część ropczycko-sędziszowskiego. Grupa ta pod względem pochodzenia była złożona. Powstała na drodze wielowiekowej akcji osadniczej (…).

Od północy napływała ludność z Mazowsza, od południa z Małopolski, od wschodu mieszana ludność polsko-ruska. Był wreszcie zauważalny element rusko-wołoski, turecko-tatarski (osadzeni jeńcy wojenni), a nawet litewski. Na tę etniczną mieszankę nałożyła się dodatkowo austriacka akcja kolonizacyjna(…). Ludność ta samookreśliła się mianem „Lesioki”, co może być ich wysokiej samoświadomości odrębności w stosunku do sąsiadów.”

Skansen w Kolbuszowej – kim są Rzeszowiacy?

Pozwolicie, że znów posłużę się cytatem ze strony muzeum: „To grupa etniczna zamieszkująca tereny południowo-wschodniej Polski, które obejmowały pas lessów pomiędzy Pogórzem Karpackim a Kotliną Sandomierską. Jest to obszar wzdłuż osi Rzeszów-Łańcut-Przeworsk, obejmujący powiaty: łańcucki, przeworski oraz częściowo rzeszowski, jarosławski, strzyżowski, ropczyńsko-sędziszowski.

Rzeszowiacy stanowili niewielką grupę o lokalnych charakterze, zróżnicowaną etnicznie ze względu na obszar intensywnego osadnictwa ze wschodu i zachodu, ścierającego się wpływami. Duże znaczenie miał fakt, że przez te tereny przebiegały dwa bardzo ważne szlaki handlowe: z Krakowa przez Przemyśl do Kijkowa oraz z Sandomierza przez Karpaty na Węgry. Zasiedlani na tych terenach koloniści wywodzili się głównie z Małopolski i Mazowsza. Mocny akcent etniczny wnieśli Ślązacy i Serbowie Łużyccy (…) oraz Rusini. (…)

U Rzeszowiaków świadomość wspólnoty ograniczała się do poszczególnych wsi, nie wynikała, jak w przypadku Lasowiaków, z poczucia świadomości odrębności grupowej.”

Zwiedzanie skansenu w Kolbuszowej

W skansenie znajdują się chałupy związane z kulturą Lasowiaków i Rzeszowiaków. Kiedy skansen powstawał miał być poświęcony Lasowiakom, więc zabytków lasowiackich jest więcej. Byłam tam pod koniec kwietnia i niestety do chat dało się tylko zajrzeć. Od 1 maja do końca sezonu powinny być już otwarte. Przynajmniej taką informację otrzymałam.

Dowiedziałam się, że Lasowiacy zajmowali się tkactwem. Uprawie lnu i wytwarzaniu tkanin poświęcona jest specjalna wystawa.

W skansenie są też zwierzęta. Przed jedną bardzo nachalną gęsią musiałam uciekać, więc uważajcie. Po prostu, wzięła mnie i pogoniła. Owce też się mną interesowały, ale na szczęście zachowywały odpowiednią odległość. Widziałam też kaczki i kury, ale te akurat nie były bardzo ciekawskie.

Oprócz zagród w skansenie znajduje się młyn wodny, kościół drewniany (podczas mojej wizyty zamknięty), zespół wiatraków, olejarnia, remiza strażacka, szkoła, dwór i karczma.

W skansenie odbywają się różnego rodzaju warsztaty. Miałam okazję zobaczyć panie w lasowiackich strojach, które przyjechały uczyć haftu lasowiackiego.

Informacje praktyczne

• Skansen można zwiedzać: od kwietnia do października w dni powszednie 9.00-17.00; w soboty, niedziele i swięta 10.00-18.00 oraz od listopada do marca codziennie 9.00-16.00.
• Ceny biletów: od kwietnia do października normalny 22 zł, ulgowy 14 zł; od listopada do marca ulgowy dla wszystkich 14 zł; poniedziałki wstęp wolny dla wszystkich; niedziele od czerwca do sierpnia normalny 28 zł, ulgowy 20 zł.
• Przed skansenem jest bezpłatny parking
• Na zwiedzanie trzeba przeznaczyć co najmniej 2 godziny
• Od 22 kwietnia do października w skansenie czynna jest kawiarnia.

Jeśli

lubicie województwo podkarpackie, zerknijcie tu;

chcecie wiedzieć, co u nas słychać, obserwujcie nas na Facebooku i Instagramie;

szukacie ciekawych miejsc w Polsce, kupcie nasz ebook, szczegóły na jego temat znajdziecie w tym wpisie, a klikając w poniższy obrazek, przeniesiecie się do naszego sklepu.

W sklepie mamy też przewodnik po Świętokrzyskiem, może Was zainteresuje.