Klasztor cystersów w Jędrzejowie warto zobaczyć

 

W Jędrzejowie zatrzymaliśmy się w drodze do Krakowa. Lubimy czasem znaleźć sobie jakieś miejsce i zrobić tam przerwę w podróży. Ja, niestety, nie lubię się zatrzymywać i najchętniej pokonałabym całą trasę na jeden raz. Znalezienie jakiegoś celu po drodze jest więc dla mnie świetnym pomysłem. Tym razem odwiedziliśmy klasztor cystersów w Jędrzejowie.

Klasztor cystersów w Jędrzejowie – jak tu dotrzeć

Klasztor znajduje na skraju miejscowości, a czasy, kiedy droga do Krakowa przebiegała przez sam środek Jędrzejowa, odeszły do historii. Najpierw trzeba więc zjechać do miasta, a następnie śledzić znaki, które prowadzą do klasztoru. Można też oczywiście skorzystać z nawigacji. Przed klasztorem znajduje się dość rozległy parking. Trochę nas zdziwiło, że pokrywał go lód. Choćby ze względu na starsze osoby, mogliby zakonnicy zadbać, aby nie było ślisko. Udało nam się wysiąść  z samochodu i dojść na miejsce bez upadku.

Od strony parkingu kościół i klasztor prezentują się naprawdę dobrze. Widok pięknego barokowego kościoła upewnił nas, że dobrym pomysłem było zatrzymanie się w Jędrzejowie.

Klasztor cystersów w Jędrzejowie

Klasztor widok od strony parkingu, ale już za bramą

Klasztor cystersów w Jędrzejowie – trochę historii

Niegdyś wieś, w którym znajduje się klasztor nazywała się Brzeźnica i właśnie tu osiedlił cystersów sprowadzonych z Burgundii arcybiskup gnieźnieński. Pierwsi mnisi z opatem Mikołajem przybyli w te strony po roku 1147.  Otrzymali wieś wraz z kościołem, który był prawdopodobnie pod wezwaniem świętego Andrzeja i stąd wzięła się nazwa Jędrzejów.

Dzięki licznym nadaniom finansowym mnichom powodziło się całkiem dobrze, szybko wiec postanowili klasztor. Najpierw wybudowano trójnawową bazylikę. W 1271 roku Jędrzejów otrzymał prawa miejskie.  Na początku XVI wieku opactwo w Jędrzejowie należało do najbogatszych w Polsce. Słynęło też z dobrze wykształconych zakonników. Pod koniec XVI stulecia sytuacja zakonu uległa pogorszeniu z powodu wprowadzenia komendy, czyli nadawania przez króla tytułu opata osobom spoza zakonu. W taki sposób mianowani opaci dbali jedynie o własny interes, grabiąc przy okazji własność zakonników.

Z tego powodu w 1627 roku w Jędrzejowie doszło do buntu i po śmierci komendarza Aleksandra Denhofa, mnisi sami wybrali nowego opata.

Po pożarze w 1725 klasztor został dokładnie przebudowany, z tego czasu pochodzi jego barokowy wygląd. W 1819 roku car Aleksander zdecydował o skasowaniu opactwa. Cystersi powrócili do Jędrzejowa po II wojnie, a opactwo działa tu dopiero od 1989 roku.

Klasztor cystersów w Jędrzejowie

Kościół posiada dwie wspaniałe wieże

Klasztor cystersów w Jędrzejowie – Wincenty Kadłubek

Z opactwem związany jest kronikarz Polski błogosławiony Wincenty Kadłubek. Urodził się około 1150 roku niedaleko Opatowa. Studiował nauki wyzwolone oraz prawo w Paryżu i Bolonii. Po powrocie do Polski został kapelanem księcia Kazimierza Sprawiedliwego. Na jego dworze podjął się napisania kroniki Polski. Znajomość z Leszkiem Białym zadecydowała o poparciu kandydatury Kadłubka na biskupa krakowskiego.

W wieku 68 lat Kadłubek z rezygnował z tej zaszczytnej funkcji, ku niezadowoleniu swego protektora. Udał się na piechotę do klasztoru w Jędrzejowie i tu zamieszkał. W swojej celi pracował nad kolejnym tomem kroniki. Zmarł w klasztorze w 1223 roku. A zaraz potem narodził się kult Wincentego Kadłubka.

Klasztor cystersów w Jędrzejowie – zwiedzanie

Najpierw obejrzeliśmy kościół z zewnątrz. Zwróciliśmy uwagę na podpisy pozostawione przez wandali sprzed wieku. Zostawili oni na kościelnym murze swoje podpisy. Jeden z nich nazywał się Duda i mamy nadzieję, że nie był spokrewniony z obecnym prezydentem.

Klasztor cystersów w Jędrzejowie

Napis na murze kościoła

Kościół na zewnątrz nie został odnowiony i według nas jest to jego zaleta. Bardzo ładnie wygląda jego bryła i szary kamień. Obok kościoła znajduje się dzwonnica z 1738 roku. Z tablicy dowiedzieliśmy się, że był w tym miejscu Tadeusz Kościuszko.

Klasztor cystersów w Jędrzejowie

Dzwonnica

 

 

Klasztor cystersów w Jędrzejowie – kościół

Trochę obawialiśmy się, że nie da się wejść do środka, ale na szczęście drzwi były otwarte, a opiekująca się świątynią pani, otworzyła nam kratę i mogliśmy z bliska zobaczyć kaplicę Kadłubka. Później także pokazała nam relikwiarz. Kiedy okazało się, że nikt nie będzie mógł nas oprowadzić po klasztorze, zaprowadziła nas także do podziemi. Jesteśmy naprawdę wdzięczni.

W kościele największe wrażenie zrobiły na nas pięknie odnowione stalle i organy. Stalle pochodzą z 1731 roku i są bogato zdobione. Prawdopodobnie wykonał je mistrz snycerski i jednocześnie zakonnik Benedykt. Organy z kolei były zbudowane w latach 1745-1760. Z jednej strony stoi figura króla Dawida, a z drugiej świętej Cecylii. W kościele odbywają się koncerty organowe.

Klasztor cystersów w Jędrzejowie

Wnętrze kościoła

Klasztor cystersów w Jędrzejowie

Stalle

Klasztor cystersów w Jędrzejowie

Kaplica błogosławionego Kadłubka

Klasztor cystersów w Jędrzejowie

Wspaniałe organy

Klasztor cystersów w Jędrzejowie

Malowidła

Na stropie nawy głównej znajdują się świetnie zachowane freski. Przedstawiają one burgundzkie opactwa, z których wywodzili się zakonnicy przybyli do Jędrzejowa.

Na uwagę zasługuje też wspomniana wcześniej kaplica błogosławionego Wincentego Kadłubka. Została ona dobudowana do nawy bocznej kościoła w 1733 roku. W trumience znajdują się relikwie. Na sklepieniu są freski, na których przedstawiono sceny z życia błogosławionego.

Naszą uwagę zwróciła też malownicza ambona. Obejrzeliśmy wszystkie ołtarze, niektóre z nich zostały już odnowione.

Klasztor cystersów w Jędrzejowie

Ambona

Opactwo cystersów w Jędrzejowie – podziemia

Schodząc do podziemi minęliśmy fragment wcześniejszej budowli. Zachowała się romańska ściana kościoła przedcysterskiego z portalem i wieżą. Zwróciliśmy też uwagę na piękny portal prowadzący niegdyś z krużganków do kościoła.  W podziemiach jest dziś przytulna sala kominkowa, w której odbywają spotkania przy świecach.

Klasztor cystersów w Jędrzejowie

Pozostałość dawnego budynku

Klasztor cystersów w Jędrzejowie

Niedawno odkryte przejście

Nie zobaczyliśmy jedynie klasztornych krużganków i wirydarza. Może innym razem się uda. Ale i tak warto było zjechać z drogi.

 

 

Related Post

One thought on “Klasztor cystersów w Jędrzejowie warto zobaczyć

  • Warto dodać że Wincenty Kadłubek jako pierwszy zapalił wieczną lampkę przed Najświętszym Sakramentem

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *